Groot- regionaal huis-aan-huisblad voor Westland, Hoek van Holland en Midden-Delfland met het laatste nieuws op het gebied van gezondheid, zorg en welzijn.
Datum: 21-11-2017 Auteur: Peter Keijzer
‘Per schoolklas hebben twee kinderen een TOS’.

‘Per schoolklas hebben twee kinderen een TOS’.

ADHD, dyslexie, autisme zijn ingeburgerde begrippen. Minder bekend is een TOS, dat staat voor taalontwikkelingsstoornis. Ongeveer 7% van de kinderen op de basisschool hebben er mee te maken. Mitzi van den Engel (Logopediepraktijk Peter Helderop) en haar collega’s willen meer aandacht voor deze onzichtbare handicap die veel impact heeft op het leven van een kind.

TOS is een erfelijke neurobiologische ontwikkelingsstoornis en komt vaker voor bij jongens dan bij meisjes. De precieze oorzaak is nog niet bekend. “TOS wordt nog al eens verward met ADHD of dyslexie. De eerste signalen zijn al vanaf twee jarige leeftijd zichtbaar en hoorbaar. Kinderen hebben moeite met taal, snappen bepaalde opdrachten niet, zijn boos of verdrietig en geven weinig reactie in bepaalde situaties. Vooral wat oudere kinderen spreken in korte, onlogische zinnen, kunnen zich moeilijk concentreren, begrijpen vaak andere kinderen niet en lijken soms niet te luisteren. Ook kunnen ze moeilijker hun gevoelens uitdrukken. Communicatie in de familie verloopt ook niet zoals gewenst waardoor er spanningen in het gezin kunnen optreden. Kinderen met een TOS worden ook vaker gepest. Dit komt omdat ze hun leeftijdsgenootjes niet altijd goed begrijpen. Hierdoor hebben ze meer moeite om vriendschappen aan te gaan of te onderhouden. Een hele waslijst met signalen die mogelijk wijzen op een taalontwikkelingsprobleem”, aldus logopediste Mitzi van den Engel, die met haar collega’s werkzaam is in een van de zes kernen in gemeente Westland. Hoe kan een TOS worden herkent? “Met name op school kan de sociale en emotionele ontwikkeling van het kind beïnvloed worden waardoor er een lees-en leerachterstand kan optreden. Het zijn dus vaak de leerkrachten die merken dat er ‘iets’ niet klopt. Door dit ‘niet-pluisgevoel’ wordt vervolgens contact opgenomen met de ouders om het gedrag te bespreken. Met een verwijsbrief van de huisarts wordt vervolgens een intakegesprek bij de logopediepraktijk geregeld om zo meer inzicht te krijgen. Omdat elk kind uniek is, zijn ook de symptomen afwijkend. Maar over het algemeen kun je stellen dat hoe eerder de behandeling start, hoe groter de kans is op herstel”.

Begeleiding noodzakelijk
Als eenmaal aanwijsbaar is gemaakt dat men te maken heeft met vermoedens van een TOS, zijn er diverse diagnostiekinstrumenten om verder onderzoek te verrichten. Mitzi: “We werken o.a. met de CELF-test, een individueel af te nemen taaltest voor diagnose en evaluatie van taalproblemen voor kinderen en jongvolwassenen van 5 tot 18 jaar. Deze bestaat uit diverse aspecten om taalbegrip- en productie te meten; hoe staat het met de zinsbouw, hoe groot is de woordenschat en hoe is de structuur samengesteld? Een andere test, de Schlichting Test voor Taalbegrip- en Taalproductie meet spelenderwijs met 3D-materiaal het niveau van de receptieve en expressieve taalvaardigheid van jonge kinderen. De algemene taalvaardigheid wordt vastgesteld op o.a. woordniveau, zinsniveau, spontaan taalgebruik, etc. Soms wordt er door de logopedist, leerkracht of arts een algeheel ontwikkelingsonderzoek (psychologisch, logopedisch en gehooronderzoek) geadviseerd. Wanneer de diagnose TOS is gesteld, moet worden bepaald welke behandeling het beste bij het kind past. Er bestaan diverse therapievormen. De behandeling geldt meestal voor een periode van twee jaar. Een TOS kan bij een deel van de kinderen niet worden verholpen. Wel kan een logopedist een kind helpen beter met taal om te gaan. Vaak is begeleiding dan blijvend noodzakelijk om er op latere leeftijd voor te zorgen dat kinderen met een ernstige TOS betere kansen hebben op de arbeidsmarkt”, aldus Mitzi, die hier spreekt over Cluster 2, een indicatie voor kinderen met een auditieve en communicatieve beperking. “Voor extra begeleiding zal via een vaste procedure een indicatie worden afgegeven. Met die indicatie kan men extra ondersteuning aanvragen voor begeleiding op school dat door de gemeente wordt vergoed. De reguliere behandelingen in de logopediepraktijk worden tot 18 jaar vergoed door alle zorgverzekeraars”.

Informatie
Meer informatie over TOS kunt u vinden op www.logopedie.nl/signalentos. Hier kunt u de snelTEST doen om inzicht te krijgen in de taalontwikkeling van uw kind. U kunt ook kijken op www.kentalis.nl onder het kopje Herken TOS. Daar vindt u ook de posters voor baby’s/peuters en opgroeiende kinderen.

Informatie over Logopediepraktijk Peter Helderop vindt u op: www.lpph.nl