'Bezuinigingen in psychiatrie werken averechts'

De toch al zo kwetsbare groep psychiatrische patiënten die bij DOEL hun plek in de samenleving terug vinden, dreigt door de op handen zijnde bezuinigingen van de regering hard geraakt te worden. De beoogde kostenbesparingen gaan averechts werken doordat de bezoekers van de dagbesteding de eigen bijdrage niet kunnen opbrengen en daardoor terugvallen in een isolement.

DOEL is in 2000 (toen nog onder de naam Dagbesteding DWO) in het leven geroepen om (ex)GGZ-cliënten een geschikte dagbesteding te bieden en maatschappelijke integratie te bevorderen. Programma DOEL werkt in opdracht van verschillende gemeenten aan de participatie van mensen met een wwb-uitkering en een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Met ongeveer 100 beroepskrachten - verdeeld over 16 locaties in de regio, bedient DOEL ongeveer 2400 cliënten. Manager Henk Gorel ziet boven de groep mensen met een psychische aandoening donkere wolken zich samenpakken in het nieuwe jaar. “Wij proberen met DOEL de mensen achter de geraniums vandaan te halen en ze een of meerdere dagdelen een zinvolle dagbesteding te geven. Dat kan hier op allerlei manieren en op diverse niveaus. Ook het sociale aspect is bij DOEL heel belangrijk. Doordat men weer in contact komt met anderen ontstaat het gevoel van ‘zichzelf terugvinden’. In sommige gevallen keren deelnemers zelfs weer terug in hun beroep. Of worden ze collega binnen onze organisatie”, zegt Gorel, die jarenlang als afdelingshoofd van het gesloten circuit van een GGZ instelling  gewerkt heeft. “Als deze activiteiten weer met een eigen bijdrage betaald moeten gaan worden, of dat men weer vijftien A4-tjes moet invullen om een CIZ-indicatie (Centrum Indicatiestelling Zorg, red) te krijgen, dan kun je op je vingers natellen dat men weer terug zal vallen in de oude situatie. Feit is dat thuis zitten niet bepaald bevorderlijk is voor de psychische gesteldheid, waardoor de vraag naar hulp en begeleiding alleen maar zal toenemen. Dit brengt weer de nodige kosten met zich mee, zodat de zogenaamde ‘besparingen’ kostenverhogend zullen werken. Het is te hopen dat degenen die dergelijke maatregelen bedenken, zich realiseren dat de gevolgen ingrijpend zullen zijn en absoluut niets opleveren”.

Signalerende functie
Kennis maken met DOEL is je verbazen over de mogelijkheden. Een rondleiding op het complex van GGZ-Delfland in Delft onderstreept het belang van deze organisatie. We belanden in een schitterend restaurant dat bijna vol zit met bezoekers die zich tegoed doen aan een goed verzorgde lunch. “We doen hier alles zelf”, glundert Henk. “Kijk eens om je heen, zie je jij het verschil tussen deelnemers en medewerkers?” We lopen door naar het theater waar andere vrijwilligers verantwoordelijk zijn voor licht en geluid. Ook zij vinden op deze wijze een leuke dag- of avondbesteding. “Pas trad hier Huub van der Lubbe (De Dijk, Red)…….op voor deelnemers en medewerkers en werd door twee psychiaters ‘onder vuur’ genomen, een fantastische leuke avond”, blikt Gorel terug. Vervolgens bewonderen we de leer-werkplekken voor educatie, creatieve cursussen, textiel, ICT, hobbytechnieken en bewegingsactiviteiten. “Ook in Naaldwijk hebben we een activiteitencentrum waar we veel activiteiten buiten de deur organiseren zoals zwemmen, fitness, wandelclub en uitstapjes”. Iedereen binnen de doelgroep kan bij DOEL komen werken of werkervaring opdoen. Hier kunnen de deelnemers werken aan diensten of producten die aan derden worden verleend of verkocht. En altijd ondersteund door vakbekwame begeleiders. “Stap voor stap leren we ‘onze mensen’ de werkzaamheden onder de knie te krijgen”, legt Henk uit, die aangeeft dat er zelfs een vergoedingssysteem bestaat. “Als men bij ons arbeid verricht of diensten verleent komt men in aanmerking voor een klein bedrag per uur of gewerkt dagdeel”.
Gorel kan uren praten over ‘zijn’ DOEL. Zichtbaar trots onderstreept hij de rol van zijn organisatie binnen de samenleving. “Wij hebben zelfs een signalerende functie. Als een deelnemer wegblijft merken wij als eerste dat er iets aan de hand zou kunnen zijn. Door snel te reageren kan een terugval voorkomen worden. Regelmatige deelname aan onze activiteiten werkt immers therapeutisch, dat is al honderden malen bewezen”.